1. Centrum wiedzy technicznej
  2. Zasady doboru pasowań łożysk
  3. Pola tolerancji otworów H7–H11
  4. Typowe pasowania węzłów łożyskowych
  5. Tolerancje regeneracyjne otworów pod sworznie i tuleje
  6. Pierścienie osadcze DIN 471 / DIN 472
  7. Tuleje ślizgowe – rodzaje i dobór
  8. Montaż i demontaż łożysk – zasady techniczne

Wprowadzenie

Pola tolerancji H7–H11 określają dopuszczalne odchyłki wymiarowe otworów w systemie otworu podstawowego zgodnie z normą ISO 286-2.

System ten jest powszechnie stosowany w budowie maszyn, regeneracji otworów oraz przy doborze pasowań łożysk, tulei i sworzni.

W polu tolerancji H dolna odchyłka wynosi 0, co oznacza, że rzeczywisty wymiar otworu nie może być mniejszy od nominalnego.

System otworu podstawowego – pole H

W systemie otworu podstawowego:

Dolna odchyłka (EI) = 0
Górna odchyłka (ES) zależy od klasy tolerancji (H7–H11)

Przykład:

Otwór Ø50 H7
→ zakres rzeczywisty: 50,000 mm – 50,025 mm

Tabela tolerancji otworów H7–H11 (mm)

Nominalny zakres średnicy [mm]H7H8H9H10H11
3 – 60 / +0.0120 / +0.0180 / +0.0300 / +0.0480 / +0.075
6 – 100 / +0.0150 / +0.0220 / +0.0360 / +0.0580 / +0.090
10 – 180 / +0.0180 / +0.0270 / +0.0430 / +0.0700 / +0.110
18 – 300 / +0.0210 / +0.0330 / +0.0520 / +0.0840 / +0.130
30 – 500 / +0.0250 / +0.0390 / +0.0620 / +0.1000 / +0.160
50 – 800 / +0.0300 / +0.0460 / +0.0740 / +0.1200 / +0.190
80 – 1200 / +0.0350 / +0.0540 / +0.0870 / +0.1400 / +0.220
120 – 1800 / +0.0400 / +0.0630 / +0.1000 / +0.1600 / +0.250
180 – 2500 / +0.0460 / +0.0720 / +0.1150 / +0.1850 / +0.290
250 – 3150 / +0.0520 / +0.0810 / +0.1300 / +0.2100 / +0.320
315 – 4000 / +0.0570 / +0.0890 / +0.1400 / +0.2300 / +0.360
400 – 5000 / +0.0630 / +0.0970 / +0.1550 / +0.2500 / +0.400
500 – 6300 / +0.0700 / +0.1100 / +0.1750 / +0.2800 / +0.440
630 – 8000 / +0.0800 / +0.1250 / +0.2000 / +0.3200 / +0.500
800 – 10000 / +0.0900 / +0.1400 / +0.2300 / +0.3600 / +0.560

Interpretacja tabeli

Dla wybranego nominalnego zakresu średnicy:

  1. Odczytaj górną odchyłkę dla danego pola tolerancji.
  2. Dodaj ją do wymiaru nominalnego.
  3. Otrzymany przedział określa rzeczywisty zakres wykonania otworu.

Zastosowanie w praktyce

H7 – stosowane przy gniazdach łożysk i precyzyjnych pasowaniach.
H8 – pasowania ogólne konstrukcyjne.
H9 – elementy mniej obciążone.
H10–H11 – konstrukcje o mniejszych wymaganiach dokładnościowych.

W regeneracji otworów pod tuleje i sworznie najczęściej stosuje się pole H7 lub H8, w zależności od wymaganej dokładności.

Odniesienie do norm

Tolerancje wymiarowe określone są w:

ISO 286-1 – system tolerancji i pasowań
ISO 286-2 – wartości liczbowe odchyłek